Karaosmanoğlu Halit Paşa
- Spil'in Çocukları
- 16 Ara 2025
- 2 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 18 Ara 2025
Manisa ve çevresinin ilk Kuvayi Milliye Komutanı (1889, Saruhanlı – 6-7 Temmuz 1919, Akhisar)
Halit Paşa, 1889 yılında Manisa Saruhanlı'da Halitpaşa köyünde (o zamanki adı Papazlı köyünde) doğdu. Köyüne adını verdi. Varlıklı bir aileden gelmesine rağmen okula gönderilmediği, bu nedenle okuma yazmasının sınırlı olduğu aktarılmaktadır. Babasının vefatından sonra, bugünkü Halitpaşa Köyü yakınlarında bulunan 9 bin dönümlük çiftlik kendisine miras kalmış ve geçimini buradan sağlamıştır.
1908’de, Saruhan Sancağı İdare Meclisi’ne seçimle giren dört üyeden biri olmuş; bu görev sırasında Emîrü’l-Ümerâ unvanını almıştır. II. Meşrutiyet sonrasında İttihat ve Terakki ile Türk Ocakları’nın Manisa’daki çalışmalarında yer almıştır. I. Dünya Savaşı’na katılmayan Halit Paşa, savaşın sonlarına doğru Manisa’da bir milis teşkilatı kurmuş, Mondros Mütarekesi sonrası bu teşkilat dağılmıştır. Mütareke döneminde ise İstihlâs-ı Vatan Cemiyeti çatısı altında faaliyet göstermiştir.
Yunan işgali yaklaşırken, Halit Paşa Manisa’daki konağını terk ederek önce kendi çiftliğine, ardından Akhisar’a çekildi. Kendi imkânlarıyla finanse ettiği ve yüzlerce kişiden oluşan millî kuvveti örgütledi. Bu birliklerle Rum köylerine ve Yunan birliklerine yönelik baskınlar düzenledi.
Halit Paşa’nın komutasındaki kuvvetler, 22 Haziran 1919’da Harmandalı-Tirkeş cephesinde faaliyet gösterdi. Bu cephede Yunan birliklerine karşı yerel direnişin örgütlenmesinde önemli rol oynadı. Silahlı millî mücadelenin yaygınlaşmasında Halit Paşa’nın çabaları, sadece Manisa’da değil, civar köylerde de yerel millet güçlerinin toparlanmasına destek oldu.
6-7 Temmuz 1919 gecesi, çiftlik baskına uğradı; Halit Paşa ve müfrezesi, Yunan ordusu ve Rum milisleriyle şiddetli çatışmaya girdi. Halit Paşa ve beraberindeki milisler yoğun mücadele verdikten sonra şehit düştü.
Karaosmanoğlu Halit Paşa, resmî bir Osmanlı askeri komutanı olmaktan ziyade, Millî Mücadele’nin yerelde örgütlenmesine öncülük eden bir liderdir. Özellikle Manisa çevresinde ilk Kuvâ-yı Milliye birliğinin kurulması, örgütlenmesi ve yönetilmesinde aktif rol oynamıştır.
Karaosmanoğlu Halit Paşa'nın mezarı Akhisar'daki Aynalı Camii haziresinde bulunmaktadır.
Kaynaklar:
Manisa Kurtuluş Müzesi
Yorumlar